Dom pasywny – czy opłaca się go budować? Czym się wyróżnia?

Budownictwo jak wszystko rozwija się w zatrważającym tempie. Kiedyś domy o świetnej izolacji cieplnej i zmniejszonym zapotrzebowaniu na energię były tylko marzeniem. Mimo tego, dziś dom pasywny to rzeczywistość i dobry plan na własne cztery kąty.

Czym jest dom pasywny?

Dom pasywny to nowa idea w podejściu do oszczędzania energii we współczesnym budownictwie. Jest to obiekt, w którym dzięki odpowiednio dobranej technologii zmniejszone jest zapotrzebowanie na energię do minimum. Różnica między domem pasywnym a tradycyjnym w tej kwestii jest ogromna. Dom pasywny zużywa ośmiokrotnie mniej energii w stosunku do standardowych domów, czyli poniżej 15kWh(m²/rok), podczas gdy w typowym budynku jest to aż 120 kWh(m²/rok).

Dom pasywny jest tak skonstruowany, aby domownicy maksymalnie mogli wykorzystywać słońce, ciepło gruntu, czy nawet własną temperaturę ciała. Wykorzystywanie ciepła z promieni słonecznych jest możliwe dzięki osadzeniu okien i drzwi blisko krawędzi. W normalnych warunkach do ogrzania domu pasywnego nie powinno być potrzebne żadne paliwo nieodnawialne, takie jak węgiel czy gaz. Okazuje się, że dom nie musi zostać wybudowany jako pasywny, aby moc się nim stać. Wymaga to jednak dużo pracy i pieniędzy dlatego lepiej od razu planując budowę domu zastanowić się nad tym ekologicznym rozwiązaniem.

Czym charakteryzuje się dom pasywny?

W domu pasywnym znaczenie ma wszystko: kształt, wentylacja, wysokość czy ułożenie pokoi. Domy pasywne projektowane są tak, aby główne pomieszczenia takie jak kuchnia, salon czy sypialnie były położone na południe. Dzięki takiemu rozwiązaniu ekspozycja na światło słoneczne trwa najdłużej w ciągu doby, co przyczynia się do zmniejszenia zapotrzebowania na korzystanie z innych źródeł energii. Aby słońce jak najbardziej mogło ogrzać np. pokój stosuje się duże przeszklenia, takie jak okna połaciowe, które zajmują całą południową ścianę budynku. Strona północna jest zazwyczaj kompletnie pozbawiona okien, dzieje się tak z powodu największej straty ciepła po tej stronie. W związku z tym, w północnej części domu możesz spotkać garaże, pomieszczenia gospodarcze czy inne rzadko odwiedzane pokoje.

Źródła ciepła

Wykorzystywanie tanich źródeł ciepła jest kolejną cechą charakterystyczną dla domu pasywnego. Wszelkie kolektory słoneczne, które wstępnie podgrzewają powietrze dostarczane do domu czy wentylacje mechaniczne z odzyskiem ciepła są często wykorzystywanym pomysłem. Aby budynek nie miał strat ciepła ważna jest dobra izolacja cieplna przegród budowlanych takich jak dachy, stropy czy ściany. Dopiero po wprowadzeniu w życie wszystkich tych rozwiązań budynek jest prawie samowystarczalny pod względem ogrzewania i może cieszyć się mianem domu pasywnego.

Cecha	Opis
Kształt	Zwarta kompaktowa bryła.
Strona północna	Brak, bądź niewielkie okna. Pomieszczenia mało używane takie jak garaż czy pomieszczenie gospodarcze.
Strona południowa	Przeszklona ściana, aby pomieszczenie najczęściej używane mogły jak najdłużej cieszyć się promieniami słonecznymi.
Wysoka izolacja cieplna	Wysokiej jakości materiały termoizolacyjne do ocieplenia fundamentów, ścian stropodachów i dachów.
Tanie źródła energii	Wykorzystywanie tanich źródeł ciepła takich jak wentylacja mechaniczna czy kolektory słoneczne.
Dobra wentylacja	Dobry dopływ świeżego powietrza, aby w szczelnej bryle domu był zapewniony korzystny klimat.

Test szczelności

Aby upewnić się czy Twój dom na pewno jest pasywny powinieneś wykonać odpowiedni test szczelności nazywany Blower Door Test. Dopiero jego wyniki informują o rzeczywistych parametrach szczelności domu. Test ten pozwala sprawdzić, w których miejscach powietrze w sposób niekontrolowany wydostaje się bądź dostaje się do pomieszczenia. Blower Door Test zazwyczaj wykonywany jest dwukrotnie, pierwszy raz przed wykończeniem domu i drugi w momencie zakończenia budowy. Dzięki temu testowi otrzymasz wartość współczynnika przepuszczalności powietrznej budynku. Gdy okaże się, że Twój dom pomimo założeń nie jest pasywny będziesz musiał wprowadzić poprawki i wykonać dodatkowy sprawdzian. Jeśli jednak Twój dom przejdzie test otrzymasz certyfikat szczelności budynku.

Dom pasywny a energooszczędny

Pojęcie domu pasywnego, a domu energooszczędnego często bywa używane jako synonim. Prawdą jest jednak, że pomiędzy obydwoma budowlami można zauważyć pewną różnicę. Jak już wspominaliśmy wcześniej zużycie energii przez dom pasywny to zaledwie 15kW/m² bądź nawet i mniej. Natomiast, domu energooszczędnym liczby sięgają już 40kWn/m². Można więc powiedzieć, że dom pasywny to dom energooszczędny o mniejszym zużyciu energii.

Izolacja domu pasywnego

Ściany w domu pasywnym najczęściej są ścianami dwu i trójwarstwowymi budowanymi w różnych technologiach. Grubość izolacji ścian zewnętrznych ze styropianu nie powinna być mniejsza niż 20 cm. Styropian EPS 032 fasada extra od firmy Kosbud to styropian ze specjalnego surowca zawierającego w strukturze grafit, dzięki któremu płyty uzyskują bardzo dobre parametry izolacyjne. Do izolacji podłogi najlepiej użyć styropian grafitowego o grubości minimalnej 20 cm. Do dachu również lepiej sprawdzi się styropianu grafitowy o 30-centymetrowej grubości. Dobrym rozwiązaniem może okazać się również styropian EPS 038 dach i podłoga. Dzięki swoim właściwością i wysokiej jakości świetnie sprawdzi się na podłogę, a także dach.

Cena domu pasywnego

Koszt budowy domu pasywnego w stosunku do standardowego budynku jest większy od około 8% do 15%. Liczby mogą zniechęcać do zainwestowania w dom pasywny, jednak wszelkie wydane pieniądze po czasie zwrócą się w postaci praktycznie zerowych kosztów ogrzewania budynku. W Polsce uzyskanie domu pasywnego jest trudniejsze niż np. w Niemczech. Dzieje się tak dlatego, ponieważ w Polsce mamy chłodniejszy klimat. Dom pasywny wybudowany w Polsce będzie potrzebował większej wydajności, lepszego ocieplenia i więcej energii. Jednak, czy istnieją tanie domy pasywne? Niestety nie, stawiając na to przyszłościowe rozwiązanie musisz zdawać sobie sprawę również z kosztów.

Z czego wybudować dom pasywny?

Obecnie najpopularniejszym rozwiązaniem są domy pasywne modułowe bądź szkieletowe, produkowane w fabryce. Stawiając na takie rozwiązanie będziesz musiał tylko zamontować go na działce, wyposażyć i wykończyć. Postawienie na tradycyjną budowę domu w tym przypadku jest bardziej skomplikowane. W projekcie musi być wszystko zaplanowane w najmniejszym szczególe.

Co zyskujesz stawiając na dom pasywny?

Wbrew pozorom największym plusem jest oszczędność pieniędzy i oczywiście życie w zgodzie z planetą. Chociaż koszty wybudowania czy kupna tego rodzaju domu są dość duże, dzięki postawieniu na dobrą izolację termiczną i ograniczeniu strat ciepła z czasem cały koszt Ci się zwróci. W normalnych warunkach zapłacisz jedynie za energię elektryczną potrzebną do pracy pompy ciepła. Dlatego, koszty te powinny kształtować się na poziomie 350 zł rocznie. Dom ten jest najmniej opłacalny w momencie kiedy jest niezamieszkały. Dom bez żywej duszy w środku, aby utrzymać stałą temperaturę, konsumuje dwa razy więcej energii elektrycznej.

Podsumowując, dom pasywny to świetna ekologiczna inwestycja dla całej rodziny. Mimo tego w Polsce na dzień dzisiejszy jest to budynek rzadko spotykany. Jednak na szczęście coraz więcej osób patrzących w przyszłość decyduje się właśnie na niego. Jeśli jesteś przed budową domu, a Twój budżet nie jest mocno ograniczony to dom pasywny jest świetną alternatywą dla tradycyjnego budynku.