Czym jest beton architektoniczny i czemu warto to wiedzieć?

11/06/2021

Beton to jeden z najpowszechniej stosowanych materiałów budowlanych. Jego właściwości wytrzymałościowe predysponują go do tworzenia kompletnych konstrukcji budynków, w tym ich fundamentów. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że materiał ten może stanowić również dekorację. Mowa o szczególnym rodzaju betonu, określanym jako architektoniczny. Czym jest beton architektoniczny? Jak powstaje i gdzie znajduje zastosowanie? Te i wiele innych kwestii związanych z betonowymi dekoracjami wyjaśniamy w poniższym artykule.

Co to jest beton architektoniczny?

Beton to mieszanka cementu, kruszywa, wody i ewentualnych dodatków. Poprzez wymieszanie tych składników otrzymuje się twardy materiał, wykorzystywany między innymi do budowy fundamentów. Natomiast beton architektoniczny to materiał występujący w zupełnie innej formie oraz o odmiennym zastosowaniu. Dzisiaj może on występować pod kilkoma postaciami, jednak zdecydowanie najczęściej mamy do czynienia z płytami betonowymi oraz z elastycznym betonem architektonicznym w rolce. Kwestię tworzenia betonu architektonicznego mocniej zgłębiamy w dalszej części artykułu.

Właściwości tego popularnego materiału zależą od doboru składników oraz jakości wykonania mieszanki. O ile tworząc beton budowlany na pierwszym miejscu stawia się otrzymanie jak najlepszych właściwości wytrzymałościowych, o tyle w przypadku betonu architektonicznego najważniejsza jest estetyka. Materiał ten służy bowiem przede wszystkim dekoracji, choć jego parametry techniczne również zasługują na docenienie.

Ze względu na estetyczne wykończenie, beton dekoracyjny, zwany architektonicznym, nie wymaga nakładania na powierzchnię tynku i farby. Występuje w wielu wersjach, zarówno gładkich, jak i wzorzystych. Występujące niesymetryczne przebarwienia, drobne ubytki, nierówności i lekko chropowata tekstura to naturalne cechy betonu architektonicznego, świadczące o jego organicznym pochodzeniu. Na powierzchnię płyt lub innych form architektonicznej wersji betonu nakłada się jedynie impregnat, głównie w przypadku montażu materiału na zewnątrz.

Jak powstaje beton architektoniczny? 

Jako podstawowy składnik betonu architektonicznego najczęściej wykorzystuje się cement hutniczy, zapewniający jasną barwę materiału. Główne dodatki stanowią natomiast upłynniacze oraz plastyfikatory. W ten sposób uzyskujemy plastyczny materiał, dający się formować w niemal dowolny sposób. Ogranicza się również ilość wody w mieszance, aby uzyskać beton o bardziej zwartej strukturze.

Kolejny etap to uformowanie betonu na szalunkach. Metalowe szalunki, zabezpieczone środkami antyadhezyjnymi, służą nadaniu odpowiedniej formy materiałowi. Kolejnym etapem jest natomiast cięcie betonu przy użyciu specjalistycznych narzędzi. Jak ciąć beton architektoniczny? Najczęściej stosowaną metodą jest cięcie na mokro przy użyciu pił do betonu. Możliwa jest również obróbka materiału poprzez zastosowanie szlifierki kątowej, przy zachowaniu wolnego tempa i delikatności ruchów. Efektem obróbki są płyty betonowe, gotowe do montażu. 

Alternatywę stanowi najnowsze rozwiązanie w postaci betonu elastycznego w rolce. Mowa o materiale zwiniętym w rolkę. Powstaje on wskutek dodania do mieszanki odpowiednich składników uelastyczniających. Obróbka takiego betonu polega na cięciu zwykłym nożykiem. Podstawę składu elastycznego betonu stanowią te same składniki co w przypadku betonu architektonicznego w płytach. Tym samym produkt ten posiada tak samo zadowalające właściwości.

Jak kłaść beton architektoniczny?

Montaż płyt betonowych, jak również elastycznego betonu architektonicznego, jak w przypadku oferowanego przez nas betonu Stono – jest bardzo prosty. W przypadku tego drugiego, stosuje się klej, dzięki któremu materiał trwale przylega do ściany. Jeśli chodzi o płyty, istnieją trzy możliwe rozwiązania:

  1. Montaż za pomocą kleju dyspersyjnego – oczyszczoną i zagruntowaną płytę należy pokryć równomiernie warstwą kleju. Następnie materiał należy docisnąć do ściany. Montaż jest prosty i możliwy do wykonania samodzielnie, bez pomocy fachowców.
  2. Montaż na śrubach – wymaga zastosowania otwornic betonowych, w celu wykonania otworów w płytach, jak również w ścianie. Kołki rozporowe, a następnie śruby, powinny zostać umieszczone w określonych odległościach, a precyzja pomiaru jest kluczowa zarówno dla trwałości, jak i estetyki konstrukcji. W tym przypadku przydatne jest wsparcie profesjonalistów. Śruby mogą stanowić dodatkową dekorację, nadając wnętrzu lub zewnętrznej elewacji budynku jeszcze bardziej modernistycznego charakteru.
  3. Montaż na kotwach – Podobnie jak w przypadku mocowania na śruby, niezbędne jest wykonanie otworów w precyzyjnie obliczonych odległościach. Montując płyty betonowe na kotłach konieczne jest fugowanie.

Jak wybrać beton architektoniczny?

Różnorodność betonu architektonicznego jest bardzo duża. Dotyczy ona zarówno cech estetycznych, jak i parametrów technicznych. Wybierając materiał dekoracyjny do zastosowania wewnętrznego, w zasadzie można się ograniczyć do oceny walorów estetycznych. W przypadku planowanego montażu płyt betonowych na elewacji budynku, w ogrodzie, czy na tarasie, pod uwagę powinny zostać wzięte również takie kwestie, jak:

  • odporność na promieniowanie UV,
  • odporność na wilgoć,
  • odporność na uszkodzenia mechaniczne,
  • odporność na obciążenia mechaniczne (jeśli beton ma posłużyć jako nawierzchnia).

Powyższe parametry są zależne od takich czynników, jak:

  • jakość cementu,
  • jakość dodatków,
  • rodzaj dodatków
  • proporcje składników mieszanki,
  • sposób wykonania mieszanki,
  • zastosowane zabiegi wykończeniowe.

Uniwersalny beton architektoniczny

Warto pamiętać, że beton architektoniczny stosuje się przede wszystkim w celach dekoracyjnych. Więc najprostsza odpowiedź na pytanie, jaki wybrać beton, to: taki, który odpowiada naszym zmysłom estetycznym. Beton architektoniczny to materiał uniwersalny, występujący w wielu odcieniach. Tym samym nie jest trudno dostosować go do rodzaju danego wnętrza. Niewątpliwie płyty betonowe będą doskonałym uzupełnieniem klasycznego wnętrza, nadając mu rysu nowoczesności. Niemniej nie bez powodu beton architektoniczny kojarzony jest głównie ze stylami:

  • minimalistycznym,
  • modernistycznym,
  • industrialnym.

Gdzie można stosować beton architektoniczny?

Płyty architektoniczne oraz elastyczny beton w rolce znajdują liczne zastosowania. Przede wszystkim stanowią element dekoracyjny, jednak odpowiednio zaimpregnowane pełnią również funkcje ochronne. Co więcej, beton zapewnia doskonałą izolację akustyczną. Najpopularniejsze miejsca montażu betonu architektonicznego, to:

  • ściany wewnętrzne,
  • elewacje budynków,
  • architektura ogrodowa.

Jak dbać o beton architektoniczny?

Wysokiej jakości beton, przygotowany do pełnienia powierzonej mu funkcji, nie wymaga stosowania żadnych szczególnych zabiegów konserwacyjnych. Przed umieszczeniem płyt na ścianie lub podłodze, beton powinien zostać zaimpregnowany. Zwłaszcza stosowanie betonu na zewnątrz wymaga zabezpieczenia, ze względu na zagrożenie spowodowane oddziaływaniem czynników atmosferycznych. W tym celu stosuje się impregnat, dostępny w wersji bezbarwnej lub kolorowej. Zapewnia on ochronę m.in. przed wilgocią oraz promieniami UV. 

Pomimo dużej wytrzymałości i generalnej trwałość betonu architektonicznego, czasami dochodzi do uszkodzenia materiału. Jak naprawić beton architektoniczny? Czy jest to w ogóle możliwe? Zasadniczo w większości sytuacji naprawa jest możliwa, choć jej realizacja nie należy do najprostszych zadań.  Możliwe uszkodzenia, to m.in.:

  • ubytki,
  • pęknięcia,
  • zabrudzenia,
  • utrata barwy,
  • utrata właściwej tekstury.

W przypadku zabrudzeń czy zniszczenia pierwotnej tekstury materiału, skuteczne może się okazać piaskowanie. Jest to metoda ścierna, wykorzystywana do wyrównywania oraz czyszczenia powierzchni. W przypadku poważniejszych awarii niezbędne okazuje się wykorzystanie mieszanki naprawczej. Naprawa jest wtedy trudniejsza i wymaga fachowej wiedzy. Aby przyniosła pożądane rezultaty, trzeba określić przede wszystkim następujące kwestie:

  • barwa materiału przed pojawieniem się uszkodzeń,
  • przyczyny powstania awarii,
  • właściwa barwa mieszanki,
  • pożądane parametry mieszanki naprawczej,
  • skład mieszanki naprawczej.

Beton architektoniczny jako nowoczesna dekoracja

Niewątpliwie beton architektoniczny to już dzisiaj popularny materiał dekoracyjny, który z roku na rok zyskuje coraz większe uznanie zarówno użytkowników, jak i fachowców budowlanych, architektów oraz dekoratorów wnętrz. Jego imponująca estetyka w połączeniu z doskonałymi właściwościami technicznymi odpowiadają za nieunikniony sukces. Jednocześnie wytworzenie betonu architektonicznego jest stosunkowo łatwe i tanie. Podobnie montaż nie wymaga dużych nakładów finansowych ani ciężkiej pracy. Wysokiej jakości płyty lub elastyczny beton w rolce to ozdoby powierzchniowe, stanowiące zachwycające dekoracje przez wiele lat.

Zobacz również